|
Święta
Jadwiga Królowa
Św. Jadwiga była
trzecią i najmłodszą córką króla Węgier i Polski, Ludwika
Andegaweńskiego i Elżbiety Bośniackiej. Urodziła się prawdopodobnie 18
lutego 1374 r. Rodzice planowali dla Jadwigi małżeństwo z Wilhelmem
Habsburgiem. Dzieci połączono warunkowym ślubem w 1378 r., by go
dopełnić w ich wieku dojrzałym
Po śmierci Ludwika Węgierskiego w 1382 r. Węgrzy ogłosili królową córkę
Elżbiety, Marię. Natomiast Polacy zaprosili na swój tron Jadwigę.
Elżbieta zgodziła się na to w nadziei, że Jadwiga poślubi Wilhelma,
który w ten sposób automatycznie zostanie królem Polski. Jednak panowie
polscy nie chcieli się na to zgodzić wobec o wiele korzystniejszej
perspektywy połączenia Polski unią z Litwą.
16 października 1384 r. arcybiskup gnieźnieński Bodzanta dokonał
koronacji Jadwigi. 15 lutego 1386 r. na Wawel przybył Jagiełło i tego
dnia odbył się jego chrzest, zaś trzy dni później Jadwiga poślubiła
Jagiełłę w katedrze krakowskiej. Tam również 4 marca odbyła się
koronacja Jagiełły na króla polskiego. Jagiełło miał wówczas 35 lat,
Jadwiga - 12.
Jagiełło bardzo pragnął mieć potomka, który by zapewnił ciągłość jego
rodu na tronie polskim. Kiedy więc Jadwiga została matką, zapanowała
wielka radość na dworze królewskim. Dnia 22 marca 1399 roku Jadwiga
urodziła córkę, której na Chrzcie nadano imiona: Elżbieta Bonifacja na
cześć matki Królowej Jadwigi i papieża Bonifacego IX. Po trzech
tygodniach jednak dziecko zmarło, a niebawem zmarła też matka. Zasnęła w
Panu 17 lipca 1399 r., w wieku 25 lat, okrywając naród polski żałobą.
Znane są liczne dzieła dobroczynne św. Jadwigi - fundacja psałterzystów
dla katedry na Wawelu, nadania dla szpitali i klasztorów dominikanów we
Lwowie i Sandomierzu oraz cystersów w Koprzywnicy, a także jej troska o
ubogich, pokrzywdzonych i skazańców. Sprowadziła do Krakowa karmelitów i
benedyktynów słowiańskich z Pragi. Była krzewicielką pokoju w swym
otoczeniu i na scenie politycznej.
Do najpilniejszych trosk Jadwigi należało odnowienie Akademii
Krakowskiej. Założył ją jako drugą w środkowej Europie Kazimierz Wielki
w 1364 r. Jednak za rządów Ludwika Węgierskiego upadła. Jadwiga oddała
wszystkie swoje klejnoty na jej odnowienie. Wystarała się także u
Stolicy Apostolskiej o zezwolenie na jej dalsze prowadzenie i rozbudowę.
W grobowcu jej znaleziono w 1887 r. jedynie drewniane berło i imitację
korony. Akademię otwarto po jej śmierci w 1400 r.
Dała też podstawy intelektualne Kościołowi w Rzeczypospolitej. Jej
duchowość, inspirowana przez nurt „devotio moderna”, cechowała się
ścisłym związkiem życia czynnego i kontemplacyjnego, według słów jakie
miał do niej wypowiedzieć Chrystus z wawelskiego krucyfiksu: “Czyń, co
widzisz”. Sprawowanie władzy pojmowała jako służbę. Często posługiwała
się emblematem będącym plecionką gotyckich liter "MM", które oznaczały
syntezę postaw ewangelicznych sióstr Marii i Marty. Jej życie mistyczne
i apostolskie, małżeńskie i dworskie tworzyło harmonijną jedność budzącą
podziw u ludzi różnych kultur i epok.
Przez stulecia trwał szeroki kult Królowej Jadwigi, długo nie
zatwierdzany oficjalnie. W 1426 r. arcybiskup gnieźnieński Wojciech
Jastrzębiec wydał polecenie rozpoczęcia formalnego procesu kanonicznego.
W wydanym przez siebie dekrecie powołuje się na to, że był kiedyś jej
kanclerzem, a więc znał ją osobiście. Oto, co pisze o Jadwidze: „z
doświadczenia wiemy, że spełniała przeróżne uczynki miłosierdzia,
cierpliwości, postów, czuwań oraz innych niezliczonych dzieł pobożnych”.
Wcześnie rozpoczęto więc starania o kanonizację, jednak w ciągu wieków
napotykano na liczne trudności. Królowa Jadwiga została beatyfikowana 8
czerwca 1979 r., a kanonizowana dokładnie 18 lat później przez Jana
Pawła II.
Opracował: Krzysztof Smykowski |
